Šta su proteini - gradivni materijal, a ne gorivo

Šta su proteini – gradivni materijal, a ne gorivo Za razliku od glukoze i masti, proteini nisu tu da te “pokreću”. Proteini su tu da te grade i popravljaju. Ako su: glukoza = keš glikogen = baterija mast = rezervoar onda su: 👉 proteini = cigle od kojih si napravljen Tijelo ih koristi zadnje. Bukvalno kao “rezervu za preživljavanje”. Šta su zapravo proteini? Proteini su napravljeni od: 👉 aminokiselina Aminokiseline su mali “lego blokovi” od kojih se prave: mišići koža kosa hormoni enzimi imuni sistem organi Drugim riječima: 👉 skoro sve u tvom tijelu je protein. Ti si bukvalno “hodajući proteinski projekat”. Za šta proteini služe? Glavne funkcije: 1️⃣ Izgradnja mišići tkiva oporavak poslije treninga 2️⃣ Enzimi varenje hrane hemijske reakcije u ćelijama 3️⃣ Hormoni insulin hormon rasta mnogi drugi 4️⃣ Imunitet antitijela Dakle: 👉 bez proteina – nema života Koliko energije ima protein? Tehnički: 1 g proteina = 4 kcal Ali… 👉 tijelo NE želi da koristi protein za energiju. Zašto? Jer bi to značilo: razgradnju mišića gubitak tkiva slabljenje organizma To je kao da ložiš: ❌ namještaj umjesto ✅ drva Može… ali je glupo 🙂 Kada tijelo počinje da koristi proteine kao gorivo? Samo u ekstremnim situacijama: dugotrajno gladovanje pothranjenost vrlo nizak unos proteina ekstremni stres Tada se dešava: 👉 glukoneogeneza Tijelo pretvara: aminokiseline → glukoza Drugim riječima: razgrađuje mišiće pravi šećer To je “emergency mode”. Da li post ili keto troše mišiće? Ovo je česta zabluda. Mnogi misle: “ako ne jedem, tijelo jede mišiće” Ali redosled goriva je: glukoza glikogen mast 👉 TEK ONDA proteini Plus: Tokom posta: raste hormon rasta raste adrenalin tijelo štedi proteine koristi mast i ketone Zato: 👉 kratki i srednji post NE topi mišiće Mnogo više mišića se izgubi: lošom ishranom premalo proteina bez treninga nego postom. Koliko proteina nam treba? Zavisi od aktivnosti. Otprilike: neaktivni: 0.8 g/kg rekreativci: 1.2–1.6 g/kg trening snage: 1.6–2.2 g/kg Može li višak proteina da digne šećer? Može, ali slabije nego UH. Proces: protein → aminokiseline → glukoneogeneza → malo glukoze Ali: spor proces nema naglog spike-a mnogo manji uticaj nego hljeb/pirinač/slatkiši Zato protein: 👉 daje sitost bez velikog skoka šećera Ukratko (zapamti ovo) Proteini su gradivni materijal Prave mišiće, hormone, enzime Tijelo ih ne voli koristiti kao gorivo Troše se tek u krajnjoj nuždi Dovoljan unos štiti mišiće tokom posta i keto režima 👉 Protein je cigla, ne benzin. Šta dalje u serijalu? Sad imamo komplet sliku: Glukoza = brzo gorivo Glikogen = baterija Mast = rezervoar Protein = građa Logičan završetak: 👉 Kojim redom tijelo troši goriva (metabolička hijerarhija) Tu sve spajamo u jednu priču: timeline (0–6h, 24h, 48h, 72h+) post(period bez hrane) keto trening CGM primjeri praktična primjena To je “master članak” koji linkuje na sva četiri prethodna.